Wszystko co musisz wiedzieć o rodzajach szamb
Rodzaje szamb — jakie wybrać i czym się różnią?
Szambo to szczelny zbiornik na ścieki bytowe z budynków, w których nie ma dostępu do kanalizacji. Choć zasada działania jest prosta — gromadzenie i okresowe wywożenie nieczystości — dostępnych jest kilka typów zbiorników, różniących się materiałem, wielkością, sposobem montażu i trwałością.
Poniżej przegląd najpopularniejszych rozwiązań.
1. Szamba betonowe
To najczęściej spotykany typ zbiorników.
Cechy
-
wykonywane z prefabrykowanych pierścieni lub monolitycznych zbiorników,
-
ciężkie (stabilne w gruncie),
-
odporne na uszkodzenia mechaniczne i nacisk gruntu.
Zalety
-
wysoka trwałość i sztywność konstrukcji,
-
niska podatność na wypychanie przez wody gruntowe,
-
stosunkowo niewielka cena zakupu.
Wady
-
wymagają ciężkiego sprzętu do montażu,
-
ryzyko nieszczelności w miejscach łączeń (jeśli źle wykonane),
-
większa ingerencja w teren.
Dla kogo?
Dla posesji o podwyższonych wodach gruntowych, przy dużych pojemnościach i tam, gdzie liczy się trwałość.
2. Szamba z tworzyw sztucznych (PVC/PE/PP) lub z laminatu (GRP)
Nazywane często „plastikowymi”.
Cechy
-
lekkie zbiorniki formowane rotacyjnie lub laminowane,
-
odporne na korozję,
-
łatwe do transportu i montażu.
Zalety
-
szybki montaż (czasem bez ciężkiego sprzętu),
-
gładkie ścianki — mniejsze osadzanie się zanieczyszczeń,
-
wysoka szczelność fabryczna.
Wady
-
mogą wymagać zakotwienia lub płyty dociążającej (ryzyko wypływania),
-
wrażliwsze na uszkodzenia mechaniczne,
-
ograniczenia przy bardzo dużych pojemnościach.
Dla kogo?
Dla działek z utrudnionym dojazdem, przy mniejszych pojemnościach i tam, gdzie liczy się szybki montaż.
3. Szamba stalowe
Dziś stosowane rzadziej.
Cechy
-
spawane z blach stalowych, zabezpieczane antykorozyjnie.
Zalety
-
stosunkowo lekka konstrukcja,
-
możliwość wykonania „na wymiar”.
Wady
-
podatność na korozję i perforacje,
-
konieczność regularnego zabezpieczania,
-
krótsza żywotność niż beton i tworzywa.
Dla kogo?
Raczej jako rozwiązanie tymczasowe lub specjalne (nietypowe wymiary).
4. Szamba jednokomorowe i wielokomorowe
Niezależnie od materiału, zbiorniki mogą mieć różny układ komór.
Jednokomorowe
-
najprostsze i najtańsze,
-
wszystkie ścieki trafiają do jednej przestrzeni.
Minus: wymagają częstszego opróżniania.
Dwukomorowe / wielokomorowe
-
w pierwszej komorze zachodzi wstępne osadzanie,
-
kolejne komory ograniczają ilość zawiesiny.
Plus: rzadziej wzywa się wóz asenizacyjny, czasem możliwość biologicznego doczyszczania (zgodnie z przepisami i projektem).
Uwaga: szambo pozostaje zbiornikiem bezodpływowym — każda forma odprowadzania ścieków do gruntu bez odpowiedniej instalacji oczyszczającej jest nielegalna i niebezpieczna dla środowiska.
5. Szambo a przydomowa oczyszczalnia — ważne rozróżnienie
Wiele osób myli te dwa rozwiązania.
-
Szambo (zbiornik bezodpływowy): ścieki są gromadzone i wywożone.
-
Przydomowa oczyszczalnia: ścieki trafiają do układu biologiczno-mechanicznego, gdzie są oczyszczane, a następnie odprowadzane do gruntu lub odbiornika (zgodnie z pozwoleniem).
Oczyszczalnia jest droższa na start, ale tańsza w eksploatacji. Szambo — odwrotnie.
Jak dobrać pojemność szamba?
W praktyce przyjmuje się orientacyjnie 2,5–3 m³ na osobę, co zwykle oznacza dla 4-osobowej rodziny zbiornik 10–12 m³. Warto uwzględnić:
-
ilość domowników,
-
częstotliwość wywozu,
-
zużycie wody (zmywarka, pralka, prysznice).
Montaż i eksploatacja — o czym pamiętać?
-
zachować odległości od budynku, granicy działki i studni (zgodnie z przepisami),
-
zapewnić dojazd dla wozu asenizacyjnego,
-
chronić zbiornik przed naporem gruntu (prawidłowe zasypanie i ewentualne dociążenie),
-
wykonywać regularne przeglądy szczelności,
-
prowadzić umowę i ewidencję wywozu ścieków.
Zalety i ograniczenia szamb
Plusy:
-
prostota i niskie koszty inwestycji,
-
możliwość montażu w większości lokalizacji,
-
brak konieczności rozbudowanych instalacji.
Minusy:
-
koszty regularnego wywozu,
-
ryzyko nielegalnych zrzutów (kary i szkody środowiskowe),
-
konieczność stałej kontroli szczelności.
Szambo, jako zbiornik bezodpływowy, wymaga regularnego opróżniania przez uprawnioną firmę asenizacyjną. To nie tylko kwestia wygody — wynika to z przepisów i ma znaczenie dla ochrony środowiska.
Jak często wywozić?
Częstotliwość zależy od:
-
pojemności zbiornika,
-
liczby domowników,
-
zużycia wody.
W praktyce dla domu jednorodzinnego oznacza to zazwyczaj co 3–6 tygodni. Warto kontrolować poziom napełnienia sondą lub pływakiem, aby uniknąć przepełnienia.
Dobrą praktyką jest prowadzenie kalendarza wywozów — zapobiega to niepotrzebnym awariom i nieprzyjemnym zapachom.
Jak wygląda wywóz?
-
Podjeżdża wóz asenizacyjny.
-
Operator podłącza wąż do króćca serwisowego.
-
Zbiornik jest opróżniany podciśnieniowo.
-
Ścieki trafiają do legalnej oczyszczalni (potwierdzane dokumentem).
Cała operacja trwa zwykle 15–30 minut.
Co mówią przepisy?
Właściciel nieruchomości ma obowiązek:
-
zawrzeć umowę z firmą posiadającą zezwolenie,
-
przechowywać potwierdzenia wywozów (gmina może o nie poprosić),
-
dbać o szczelność zbiornika.
Nielegalny zrzut ścieków grozi wysokimi karami i skażeniem wody w studniach.
Ile to kosztuje?
Koszt zależy od regionu i pojemności beczki — zazwyczaj od kilkudziesięciu do kilkuset złotych za jeden wywóz. Większe zbiorniki zmniejszają liczbę kursów, ale wymagają wyższego kosztu inwestycyjnego na początku.
Jak ograniczyć problemy i zapachy?
-
nie wrzucaj do kanalizacji chusteczek, tłuszczów, ręczników papierowych, chemii żrącej,
-
unikaj nadmiernego stosowania środków biobójczych — zabijają pożyteczne bakterie,
-
w razie potrzeby stosuj biopreparaty, ale zgodnie z instrukcją,
-
zapewnij łatwy dojazd do włazu i jego szczelność.
Sygnalizatory i zima
-
Zastanów się nad montażem czujnika poziomu, który ostrzeże przed przepełnieniem.
-
Zimą zabezpiecz właz przed zamarzaniem (np. styrodur), a wywóz zaplanuj z wyprzedzeniem.
ZOBACZ RÓWNIEŻ: